1982 Anayasası Genel Esasları

HAP BİLGİ 1

Anayasa, devletin şeklini, yapısını ve organlarının görevlerini belirler.

HAP BİLGİ 2

Anayasa, kişilerin temel hak ve ödevlerine yer verir.

HAP BİLGİ 3

Hukuk kurallarının en üstünü Anayasa'dır (Normlar Hiyerarşisi).

HAP BİLGİ 4

Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.

HAP BİLGİ 5

Devletin temelini oluşturan hukuk dalı Anayasa Hukukudur.

HAP BİLGİ 6

İdarenin bütün eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.

HAP BİLGİ 7

Devlet idaresinin teşkilatlanması ve işleyişi hukuk kurallarına tabidir.

HAP BİLGİ 8

Kanunsuz suç ve ceza olmaz (Kanunilik ilkesi).

HAP BİLGİ 9

İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza oluşturulamaz.

HAP BİLGİ 10

Ceza kanunları ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri geçmişe yürütülemez.

HAP BİLGİ 11

Ceza sorumluluğu şahsidir.

HAP BİLGİ 12

Suçluluğu mahkeme kararıyla ispatlanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Masumiyet Karinesi).

HAP BİLGİ 13

Hukuka aykırı olarak elde edilen bulgular delil olarak kabul edilemez.

HAP BİLGİ 14

Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya zorlanamaz.

HAP BİLGİ 15

Hiç kimse, bir sözleşmeden doğan yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.

HAP BİLGİ 16

Genel müsadere cezası verilemez.

HAP BİLGİ 17

Ölüm (idam) cezası verilemez.

HAP BİLGİ 18

Uluslararası Ceza Divanı yükümlülükleri hariç, vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez.

HAP BİLGİ 19

Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere vergi ödemekle yükümlüdür.

HAP BİLGİ 20

Vergiler ancak kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.

HAP BİLGİ 21

Vergi, kişilerin mali gücüne göre adaletli bir şekilde alınır.

HAP BİLGİ 22

Temel hak ve hürriyetler; kişi hakları, sosyal-ekonomik haklar ve siyasi haklar olarak sınıflandırılır.

HAP BİLGİ 23

Bir devlete uyrukluk bağı ile bağlı olan gerçek kişilere vatandaş denir.

HAP BİLGİ 24

Türk vatandaşlığına alınma veya vatandaşlıktan çıkarılma Cumhurbaşkanı kararı ile olur.

HAP BİLGİ 25

Herkesin bağımsız ve tarafsız mahkemelerde dava açma hakkı vardır.

HAP BİLGİ 26

Herkesin mahkemeler önünde iddia ve savunma hakkı bulunur.

HAP BİLGİ 27

Hukuk kuralları devlet gücü ile desteklenir ve uyulması zorunludur.

HAP BİLGİ 28

Devlet, kişilerin temel hak ve hürriyetlerini korumakla yükümlüdür.

HAP BİLGİ 29

Yazılı hukuk kaynakları anayasa, kanun, uluslararası antlaşmalar ve cumhurbaşkanlığı kararnamesidir.

HAP BİLGİ 30

Örf ve adet hukuku, hukukun yazısız kaynağını oluşturur.

HAP BİLGİ 31

Hâkim, kanunlarda somut olaya uygulanacak bir hüküm bulamazsa örf ve adet hukukuna bakar.

HAP BİLGİ 32

Hukuk boşluğu durumunda hâkim, hukuk yaratarak karar verir.

HAP BİLGİ 33

Anayasa hukuku, idare hukuku ve ceza hukuku kamu hukuku dallarıdır.

HAP BİLGİ 34

Hukuka aykırı bir idari işlem, idari yargı organlarınca iptal edilebilir.

HAP BİLGİ 35

Devletin kişilerden karşılıksız olarak aldığı ekonomik değere vergi denir.

HAP BİLGİ 36

Hangi fiillerin suç sayılacağı ve bu fiillere ne gibi cezalar uygulanacağı kanunla gösterilir.

HAP BİLGİ 37

Kişinin hakkını bizzat kuvvet kullanarak alması (ihkak-ı hak) yasaktır.

HAP BİLGİ 38

Meşru müdafaa, kişinin hakkını koruması için tanınan istisnai bir durumdur.

HAP BİLGİ 39

Zaruret (ıztırar) hali, kişinin hakkını koruması için tanınan istisnai bir durumdur.

HAP BİLGİ 40

Devlet, belediye ve köy gibi birimler kamu hukuku tüzel kişileridir.

HAP BİLGİ 41

Tüzel kişiler, kanunun öngördüğü zorunlu organlarını oluşturduklarında fiil ehliyeti kazanır.

HAP BİLGİ 42

Vakıf kurma hakkı anayasal güvence altındadır.

HAP BİLGİ 43

Dernek kurma hakkı anayasal güvence altındadır.

HAP BİLGİ 44

Hukukun temel görevlerinden biri toplumda adaleti sağlamaktır.

HAP BİLGİ 45

Hukukun temel görevlerinden biri toplumda hukuki güvenliği sağlamaktır.

HAP BİLGİ 46

Hukuk kuralları genel, soyut ve sürekli niteliktedir.

HAP BİLGİ 47

Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesinde dürüstlük kuralı geçerlidir.

HAP BİLGİ 48

Mülkiyet hakkı, sahibine eşya üzerinde kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi verir.

HAP BİLGİ 49

Velayet hakkı, anne ve babanın çocukları üzerindeki hak ve yükümlülükleridir.

HAP BİLGİ 50

Mahkemeler tarafından verilen kesinleşmiş kararlara (ilam) herkes uymak zorundadır.