Hukukun Temel Kavramları

HAP BİLGİ 1

Hukuk kuralları, maddi yaptırımlı olmasıyla diğer sosyal düzen kurallarından ayrılır.

HAP BİLGİ 2

Borcunu ödemeyen borçlunun devlet zoruyla borcunu yerine getirmesine cebri icra denir.

HAP BİLGİ 3

Hukuka aykırı bir idari işlemin mahkeme kararıyla ortadan kaldırılmasına iptal denir.

HAP BİLGİ 4

Hukukun yazılı (asli) kaynakları Anayasa, kanun, uluslararası antlaşmalar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliktir.

HAP BİLGİ 5

Hukukun tek yazısız (asli) kaynağı örf ve adet hukukudur.

HAP BİLGİ 6

Bilimsel görüşler (doktrin) ve mahkeme kararları (içtihat) hukukun yardımcı kaynaklarıdır.

HAP BİLGİ 7

Bir ülkede yürürlükte olan yazılı ve yazısız hukuk kurallarının tümüne pozitif hukuk denir.

HAP BİLGİ 8

Bir ülkede yürürlükte olan sadece yazılı hukuk kurallarının tümüne mevzu hukuk denir.

HAP BİLGİ 9

Tarafların aksini kararlaştıramayacağı, uyulması zorunlu kurallara emredici hukuk kuralları denir.

HAP BİLGİ 10

Kanun koyucunun bilerek ve isteyerek bıraktığı boşluğa kural içi boşluk denir.

HAP BİLGİ 11

Hakim, kural içi boşluğu takdir yetkisini kullanarak doldurur.

HAP BİLGİ 12

Kanunda somut olaya uygulanacak hiçbir yazılı hükmün bulunmamasına kanun boşluğu denir.

HAP BİLGİ 13

Yazılı ve yazısız hukukta bir hüküm bulunmaması durumuna hukuk boşluğu denir.

HAP BİLGİ 14

Hakim, hukuk boşluğu durumunda hukuk yaratarak boşluğu doldurur.

HAP BİLGİ 15

Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının eksikliği halinde o işlem yoklukla hükümsüzdür.

HAP BİLGİ 16

Kanunun emredici hükümlerine aykırı yapılan hukuki işlemler mutlak butlanla hükümsüzdür.

HAP BİLGİ 17

İrade sakatlığı (hata, hile, ikrah) hallerinde yapılan işlemler nispi butlanla hükümsüzdür.

HAP BİLGİ 18

Medeni Hukukun alt dalları Kişi, Aile, Miras ve Eşya Hukukudur.

HAP BİLGİ 19

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi ceza hukukunun temelini oluşturur.

HAP BİLGİ 20

Suçun manevi unsurları kast (bilerek ve isteyerek) ve taksirdir (bilmeden ve istemeden).

HAP BİLGİ 21

Ceza sorumluluğu şahsidir, kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz.

HAP BİLGİ 22

Gerçek kişilik, çocuğun sağ ve tam doğumuyla başlar.

HAP BİLGİ 23

Gerçek kişilik ölüm, ölüm karinesi ve gaiplik ile sona erer.

HAP BİLGİ 24

Sağ ve tam doğmak şartıyla ana rahmine düşen her çocuk hak ehliyetine sahiptir.

HAP BİLGİ 25

Fiil ehliyetinin şartları ayırt etme gücüne sahip olmak, ergin olmak ve kısıtlı olmamaktır.

HAP BİLGİ 26

Ayırt etme gücü olmayan kişiler tam ehliyetsizdir ve hukuki işlem yapamazlar.

HAP BİLGİ 27

Ölümüne kesin gözle bakılan bir durumda kaybolan kişi için ölüm karinesi kararı verilir.

HAP BİLGİ 28

Ölüm karinesi kararını o yerin en büyük mülki amiri verir.

HAP BİLGİ 29

Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun süre haber alınamayan kişi hakkında gaiplik kararı verilir.

HAP BİLGİ 30

Gaiplik kararını vermeye yetkili mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.

HAP BİLGİ 31

Medeni Kanuna göre olağan evlenme yaşı 17'nin doldurulmasıdır.

HAP BİLGİ 32

Olağanüstü durumlarda mahkeme kararıyla evlenme yaşı 16'nın doldurulmasıdır.

HAP BİLGİ 33

Mahkeme kararıyla ergin kılınma (kazai rüşt) yaşı 15'in doldurulmasıdır.

HAP BİLGİ 34

Ceza sorumluluğu 12 yaşın doldurulmasıyla başlar.

HAP BİLGİ 35

Sağır ve dilsizlerde tam ceza ehliyeti yaşı 21'in doldurulmasıdır.

HAP BİLGİ 36

Hakların kazanılmasında subjektif iyi niyet, kullanılmasında ise objektif iyi niyet (dürüstlük kuralı) geçerlidir.

HAP BİLGİ 37

Bir kimsenin, kendisine yönelen haksız bir saldırıyı orantılı güçle defetmesi meşru müdafaadır.

HAP BİLGİ 38

Kendisini veya başkasını bir tehlikeden kurtarmak için başkasının malına zarar vermeye zaruret (ıztırar) hali denir.

HAP BİLGİ 39

Borcun kaynakları haksız fiil, sebepsiz zenginleşme ve hukuki işlemlerdir.

HAP BİLGİ 40

Alacaklının borçludan isteyebileceği, borçlunun da yerine getirmekle yükümlü olduğu davranışa edim denir.

HAP BİLGİ 41

Borcu sona erdiren başlıca nedenler ifa, ibra, tecdit (yenileme) ve takastır.

HAP BİLGİ 42

Borçlar hukukunda genel zamanaşımı süresi 10 yıldır.

HAP BİLGİ 43

Dernekler en az yedi gerçek veya tüzel kişi ile kurulur.

HAP BİLGİ 44

Vakıflar, bir mal varlığının belirli bir amaca özgülenmesiyle kurulan mal topluluklarıdır.

HAP BİLGİ 45

Tüzel kişiler, zorunlu organlarını oluşturdukları anda fiil ehliyeti kazanırlar.

HAP BİLGİ 46

Eşya üzerinde sahibine en geniş yetkileri veren ve herkese karşı ileri sürülebilen hakka mülkiyet hakkı denir.

HAP BİLGİ 47

Evliliğin sona ermesi eşler arasındaki kayın hısımlığını ortadan kaldırmaz.

HAP BİLGİ 48

Miras bırakan kişiye muris, miras bırakılan kişiye varis, mirasın bütününe ise tereke denir.

HAP BİLGİ 49

Bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yere yerleşim yeri (ikametgâh) denir.

HAP BİLGİ 50

Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiye şüpheli, kovuşturma evresinde ise sanık denir.