İnsan Hakları Hukuku

HAP BİLGİ 1

Hak ehliyeti, sağ ve tam doğmak şartıyla ana rahmine düşüldüğü an başlar.

HAP BİLGİ 2

Fiil ehliyetinin şartları; ayırt etme gücüne sahip olmak, ergin olmak ve kısıtlı olmamaktır.

HAP BİLGİ 3

Haklara ve borçlara sahip olabilen varlıklara kişi denir.

HAP BİLGİ 4

Gerçek kişilik ölüm, ölüm karinesi, gaiplik ve birlikte ölüm karinesi ile sona erer.

HAP BİLGİ 5

Ölümüne kesin gözle bakılan bir durumda kaybolan kişi için ölüm karinesi kararı verilir.

HAP BİLGİ 6

Ölüm karinesi kaydını o yerin en büyük mülki amiri düşer.

HAP BİLGİ 7

Gaiplik kararı, ilgililerin talebi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından verilir.

HAP BİLGİ 8

Haklar kazanılırken sübjektif iyi niyet ilkesi geçerlidir.

HAP BİLGİ 9

Haklar kullanılırken ve borçlar yerine getirilirken objektif iyi niyet (dürüstlük) ilkesi geçerlidir.

HAP BİLGİ 10

Kamu hakları; kişi hakları, sosyal ve ekonomik haklar ve siyasi haklar olarak sınıflandırılır.

HAP BİLGİ 11

Anayasa Hukuku, kişilerin temel hak ve ödevlerini düzenleyen bir kamu hukuku dalıdır.

HAP BİLGİ 12

Kişinin hakkını korumak için mahkemelere başvurmasına dava hakkı denir.

HAP BİLGİ 13

Kişinin, kendisine yönelen haksız bir saldırıyı önlemek için yaptığı savunmaya meşru müdafaa denir.

HAP BİLGİ 14

Bir tehlikeden kurtulmak için başkasının malına zarar verme haline zaruret (ıztırar) hali denir.

HAP BİLGİ 15

Kişinin hakkını bizzat kendi gücüyle alması (ihkak-ı hak) yasaktır.

HAP BİLGİ 16

Mülkiyet hakkı, sahibine eşya üzerinde kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi verir.

HAP BİLGİ 17

Bir bilim ya da sanat eserini yaratan kişinin haklarının bütününe telif hakkı denir.

HAP BİLGİ 18

Anne ve babanın küçük çocukları üzerindeki hak ve görevlerine velayet hakkı denir.

HAP BİLGİ 19

Kısıtlı kişilerin haklarını korumak için mahkemece atanan yasal temsilciye vasi denir.

HAP BİLGİ 20

Kişileri devlete bağlayan hukuki ve siyasi bağa uyrukluk (tabiiyet) denir.

HAP BİLGİ 21

Bir devlete uyrukluk bağı ile bağlı olan gerçek kişilere vatandaş denir.

HAP BİLGİ 22

Vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye iade edilemez.

HAP BİLGİ 23

Vatandaşlığa alınma ve vatandaşlıktan çıkarılma Cumhurbaşkanı kararı ile olur.

HAP BİLGİ 24

Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmak için en az 3 yıl evli kalmak gerekir.

HAP BİLGİ 25

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi (kanunilik) ceza hukukunun temelidir.

HAP BİLGİ 26

İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.

HAP BİLGİ 27

Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez.

HAP BİLGİ 28

Ceza sorumluluğu şahsidir.

HAP BİLGİ 29

Suçluluğu mahkeme kararıyla ispatlanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (masumiyet karinesi).

HAP BİLGİ 30

Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez.

HAP BİLGİ 31

Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayıcı beyanda bulunmaya zorlanamaz.

HAP BİLGİ 32

Sözleşme hükümlerine uymamaktan dolayı kimse özgürlüğünden alıkonulamaz.

HAP BİLGİ 33

Genel müsadere ve ölüm cezası verilemez.

HAP BİLGİ 34

Şüpheli ya da sanığın savunmasını yapan avukata müdafi denir.

HAP BİLGİ 35

Kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yere yerleşim yeri (ikametgâh) denir.

HAP BİLGİ 36

Herkesin bir yerleşim yerinin olması zorunludur ve bir kişinin birden fazla yerleşim yeri olamaz.

HAP BİLGİ 37

Dernekler, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelmesiyle kurulan kişi topluluklarıdır.

HAP BİLGİ 38

Vakıflar, bir veya daha fazla kişinin belirli bir malı amaca özgülemesiyle kurulan mal topluluklarıdır.

HAP BİLGİ 39

Sendikalar, çalışanların haklarını korumak amacıyla kurulan kişi topluluklarıdır.

HAP BİLGİ 40

Tüzel kişiler hak ehliyetini kuruldukları anda kazanırlar.

HAP BİLGİ 41

Tüzel kişiler fiil ehliyetini zorunlu organlarını oluşturdukları anda kazanırlar.

HAP BİLGİ 42

Ayırt etme gücü; yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, akıl zayıflığı veya sarhoşluk gibi nedenlerle ortadan kalkabilir.

HAP BİLGİ 43

Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü kısıtlayıcı ceza alan kişi mahkeme kararıyla kısıtlanır.

HAP BİLGİ 44

Yaşlılık, sakatlık veya deneyimsizlik gibi nedenlerle kişi kendi isteğiyle kısıtlanmasını talep edebilir.

HAP BİLGİ 45

Ayırt etme gücü olmayan kişilerin (tam ehliyetsizler) hukuki işlemleri geçersizdir.

HAP BİLGİ 46

Sınırlı ehliyetsizler; vakıf kuramaz, kefil olamaz ve önemli bağışlamada bulunamaz.

HAP BİLGİ 47

Birden fazla kişinin ölüm anı tespit edilemiyorsa hepsi aynı anda ölmüş sayılır (birlikte ölüm karinesi).

HAP BİLGİ 48

Yabancıların Türkiye'de vatandaşlık kazanabilmesi için kesintisiz 5 yıl ikamet etmesi gerekir.

HAP BİLGİ 49

Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiye şüpheli denir.

HAP BİLGİ 50

Kovuşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiye sanık denir.