Temel Hak ve Hürriyetler

HAP BİLGİ 1

Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca kanunla sınırlanabilir.

HAP BİLGİ 2

Hak ve hürriyetlere yönelik sınırlamalar, Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.

HAP BİLGİ 3

Temel hak ve hürriyetlerin kullanılması savaş, seferberlik veya olağanüstü hâllerde durdurulabilir.

HAP BİLGİ 4

Savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına dokunulamaz.

HAP BİLGİ 5

Kimsenin din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaması sert çekirdek haklardandır.

HAP BİLGİ 6

Suç ve cezaların geçmişe yürütülememesi ilkesine olağanüstü hallerde dahi dokunulamaz.

HAP BİLGİ 7

Suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağı (masumiyet karinesi) sert çekirdek bir haktır.

HAP BİLGİ 8

Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 9

Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz.

HAP BİLGİ 10

Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya tabi tutulamaz.

HAP BİLGİ 11

Angarya yasaktır ve zorla çalıştırma ancak kanunda gösterilen istisnai hallerde mümkündür.

HAP BİLGİ 12

Herkes, kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

HAP BİLGİ 13

Herkes, özel hayatın gizliliğini ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 14

Konut dokunulmazlığı hakkı esastır; usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça konuta girilemez.

HAP BİLGİ 15

Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir ve haberleşmenin gizliliği esastır.

HAP BİLGİ 16

Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir.

HAP BİLGİ 17

Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararıyla sınırlanabilir.

HAP BİLGİ 18

Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir.

HAP BİLGİ 19

Herkes, düşünce ve kanaatlerini tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 20

Herkes, bilim ve sanat hürriyetine sahiptir.

HAP BİLGİ 21

Basın hürdür, sansür edilemez.

HAP BİLGİ 22

Süreli ve süresiz yayın çıkarmak için önceden izin alma ve mali teminat yatırma şartı aranmaz.

HAP BİLGİ 23

Herkes, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 24

Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 25

Mülkiyet hakkı ve miras hakkı güvence altındadır.

HAP BİLGİ 26

Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak hak arama hürriyetine sahiptir.

HAP BİLGİ 27

Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez.

HAP BİLGİ 28

Hiç kimse, kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.

HAP BİLGİ 29

Ceza sorumluluğu şahsidir.

HAP BİLGİ 30

Genel müsadere ve idam cezası verilemez.

HAP BİLGİ 31

Sözleşmeye aykırılık sebebiyle kimse özgürlüğünden alıkonulamaz.

HAP BİLGİ 32

Vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye geri verilemez.

HAP BİLGİ 33

Aile, Türk toplumunun temelidir ve devlet tarafından korunur.

HAP BİLGİ 34

Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.

HAP BİLGİ 35

İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve devlet okullarında parasızdır.

HAP BİLGİ 36

Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıkları peşin ödenmek şartıyla kanunla yapılır.

HAP BİLGİ 37

Devletleştirme, kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin kanunla yapılmasıdır.

HAP BİLGİ 38

Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir.

HAP BİLGİ 39

Çalışanlar ve işverenler, önceden izin almaksızın sendika kurma hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 40

İşçiler, toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 41

Toplu iş sözleşmesi sırasında uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 42

Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 43

Devlet, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını korumakla yükümlüdür.

HAP BİLGİ 44

Telif hakkı gibi fikri haklar devlet tarafından korunur.

HAP BİLGİ 45

Türk Devleti'ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür.

HAP BİLGİ 46

Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 47

Siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır.

HAP BİLGİ 48

Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.

HAP BİLGİ 49

Her Türk için vatan hizmeti bir hak ve ödevdir.

HAP BİLGİ 50

Vatandaşlar, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında yetkili makamlara ve TBMM'ye yazı ile başvurma hakkına sahiptir.