Yargı

HAP BİLGİ 1

Yargılama hukuku, mahkemelerin yargılama usullerini düzenleyen bir kamu hukuku dalıdır.

HAP BİLGİ 2

Hakların korunmasında asıl yol, devlet eliyle koruma anlamına gelen dava açmaktır.

HAP BİLGİ 3

Hakim, kanun boşluğu durumunda önce örf ve adet hukukuna bakar.

HAP BİLGİ 4

Hakim, hukuk boşluğu durumunda anayasaya aykırı olmamak şartıyla hukuk yaratarak boşluğu doldurur.

HAP BİLGİ 5

Hakim, kural içi boşluğu takdir yetkisini kullanarak doldurur.

HAP BİLGİ 6

Yargısal içtihatlar (mahkeme kararları) hukukun yardımcı kaynaklarındandır.

HAP BİLGİ 7

Hukuka aykırı idari işlemlerin ortadan kaldırılması için idari yargı organlarına başvurulur.

HAP BİLGİ 8

İptal, hukuka aykırı bir idari işlemin yargı kararıyla ortadan kaldırılmasıdır.

HAP BİLGİ 9

Borcunu yerine getirmeyen borçlunun, devlet zoruyla borcunu ödemeye zorlanmasına cebri icra denir.

HAP BİLGİ 10

Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye soruşturma denir.

HAP BİLGİ 11

İddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar devam eden evreye kovuşturma denir.

HAP BİLGİ 12

Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiye şüpheli denir.

HAP BİLGİ 13

Kovuşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiye sanık denir.

HAP BİLGİ 14

Ceza yargılamasında şüpheli ya da sanığın savunmasını yapan avukata müdafi denir.

HAP BİLGİ 15

Kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi (kanunilik), ceza hukukunun temel ilkesidir.

HAP BİLGİ 16

İdarenin düzenleyici işlemleri ile suç ve ceza konulamaz.

HAP BİLGİ 17

Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez.

HAP BİLGİ 18

Ceza sorumluluğu şahsidir; kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz.

HAP BİLGİ 19

Suçluluğu mahkeme kararıyla ispat edilinceye kadar herkes masum sayılır (masumiyet karinesi).

HAP BİLGİ 20

Kanuna aykırı olarak elde edilen bulgular, delil olarak kabul edilemez.

HAP BİLGİ 21

Hiç kimse, kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayıcı beyanda bulunmaya zorlanamaz.

HAP BİLGİ 22

Genel müsadere ve idam cezası verilemez.

HAP BİLGİ 23

Vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez (Uluslararası Ceza Divanı hariç).

HAP BİLGİ 24

Sözleşmeye aykırılık sebebiyle bir kimse özgürlüğünden alıkonulamaz.

HAP BİLGİ 25

Gaiplik kararı, ilgililerin talebi üzerine mahkeme tarafından verilir.

HAP BİLGİ 26

Gaipliğe karar vermeye yetkili mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

HAP BİLGİ 27

Ölüm karinesi kaydını, o yerin en büyük mülki amiri düşer.

HAP BİLGİ 28

Kesinleşmiş mahkeme kararlarına ilam denir.

HAP BİLGİ 29

Mahkemece iflasına karar verilen kişiye müflis denir.

HAP BİLGİ 30

Tüzel kişiliğin mahkeme kararı ile sona erdirilmesine fesih denir.

HAP BİLGİ 31

Vesayet altındaki kişileri yönetmek üzere mahkeme tarafından atanan kişiye vasi denir.

HAP BİLGİ 32

Bir kimsenin, bağımsız ve tarafsız mahkemelere başvurarak hakkını arayabilmesine dava hakkı denir.

HAP BİLGİ 33

Kişinin bir davada davacı ya da davalı sıfatıyla bizzat işlem yapabilme yeterliliğine dava ehliyeti denir.

HAP BİLGİ 34

Kişinin hakkını bizzat kendi gücüyle almasına ihkak-ı hak denir ve bu durum yasaktır.

HAP BİLGİ 35

Meşru müdafaa, kişiye yönelen haksız bir saldırıyı orantılı güçle defetmektir.

HAP BİLGİ 36

Zaruret (ıztırar) hali, ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak için başkasının malına zarar vermektir.

HAP BİLGİ 37

Davalının, borcunu özel bir nedenden dolayı yerine getirmekten kaçınmasına olanak veren hakka def'i denir.

HAP BİLGİ 38

Bir hukuki işlemin kurucu unsurları eksikse "yokluk" yaptırımı uygulanır.

HAP BİLGİ 39

Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka veya kamu düzenine aykırı işlemler "mutlak butlan" ile geçersizdir.

HAP BİLGİ 40

Bir hukuki işlemde irade sakatlığı (hata, hile, ikrah) varsa "nispi butlan" söz konusu olur.

HAP BİLGİ 41

İcra ve iflas hukuku, borçların devlet gücüyle tahsilini düzenleyen bir kamu hukuku dalıdır.

HAP BİLGİ 42

Ceza hukuku, suç sayılan fiilleri ve bunlara uygulanacak yaptırımları düzenler.

HAP BİLGİ 43

Ceza türleri hapis cezası ve adli para cezasıdır.

HAP BİLGİ 44

Suçun manevi unsuru kast veya taksirdir.

HAP BİLGİ 45

Suçun bilerek ve istenerek işlenmesine kast denir.

HAP BİLGİ 46

Suçun dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, öngörülmeyerek işlenmesine taksir denir.

HAP BİLGİ 47

Normal kişilerde ceza sorumluluğu 12 yaşının doldurulmasıyla başlar.

HAP BİLGİ 48

Sağır ve dilsizlerde ceza sorumluluğu 15 yaşının doldurulmasıyla başlar.

HAP BİLGİ 49

Sınırlı ehliyetsizler, yasal temsilcisinin izni olmadan dava açamaz ve aleyhine dava açılamaz.

HAP BİLGİ 50

Hukuka aykırı bir fiil ile başkasına verilen zararın ödettirilmesi yaptırımına tazminat denir.