Yasama

HAP BİLGİ 1

Yasama yetkisi, Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) aittir.

HAP BİLGİ 2

TBMM, 600 milletvekilinden oluşur.

HAP BİLGİ 3

TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı gün yapılır.

HAP BİLGİ 4

Milletvekili seçilebilme yaşı 18'in doldurulmasıdır.

HAP BİLGİ 5

Milletvekili seçilebilmek için en az ilkokul mezunu olmak gerekir.

HAP BİLGİ 6

Kısıtlılar ve kamu hizmetinden yasaklılar milletvekili adayı olamazlar.

HAP BİLGİ 7

Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar milletvekili olamaz.

HAP BİLGİ 8

Yükseköğretim elemanları ve memurlar, milletvekili adayı olmak için görevlerinden çekilmek zorundadır.

HAP BİLGİ 9

Milletvekilleri, seçildikleri bölgeyi değil, bütün milleti temsil ederler.

HAP BİLGİ 10

Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden sorumlu tutulmamasını sağlar.

HAP BİLGİ 11

Yasama sorumsuzluğu mutlaktır ve Meclis kararıyla kaldırılamaz.

HAP BİLGİ 12

Yasama dokunulmazlığı, milletvekilinin suç işlediği iddiasıyla Meclis kararı olmadan tutulamayacağını, sorguya çekilemeyeceğini ve yargılanamayacağını ifade eder.

HAP BİLGİ 13

Yasama dokunulmazlığı, TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilir.

HAP BİLGİ 14

Ağır cezalık suçüstü hâli ve seçimden önce soruşturmasına başlanmış anayasal suçlar, yasama dokunulmazlığının istisnalarıdır.

HAP BİLGİ 15

Milletvekilliği, istifa, kesin hüküm giyme, kısıtlanma veya Meclis çalışmalarına izinsiz/özürsüz bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama hallerinde düşürülebilir.

HAP BİLGİ 16

Milletvekilliğinin devamsızlık sebebiyle düşürülmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyu gerekir.

HAP BİLGİ 17

TBMM'nin toplantı yeter sayısı, üye tamsayısının üçte biridir (200 milletvekili).

HAP BİLGİ 18

TBMM'nin karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur ancak bu sayı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151) az olamaz.

HAP BİLGİ 19

TBMM, her yıl Ekim ayının ilk günü kendiliğinden toplanır.

HAP BİLGİ 20

TBMM bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir.

HAP BİLGİ 21

Meclis, tatil veya ara verme sırasında Cumhurbaşkanı veya Meclis Başkanı tarafından olağanüstü toplantıya çağrılabilir.

HAP BİLGİ 22

Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir.

HAP BİLGİ 23

Kanun teklifleri, Cumhurbaşkanı tarafından 15 gün içinde yayımlanır veya bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderilir.

HAP BİLGİ 24

TBMM, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

HAP BİLGİ 25

Bütçe ve Kesin Hesap kanun tekliflerini sunma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.

HAP BİLGİ 26

Cumhurbaşkanı, Bütçe Kanunu'nu veto edemez (Meclis'e geri gönderemez).

HAP BİLGİ 27

Uluslararası antlaşmaları onaylamayı bir kanunla uygun bulmak TBMM'nin görevidir.

HAP BİLGİ 28

Para basılmasına karar vermek TBMM'nin yetkisindedir.

HAP BİLGİ 29

Savaş ilanı ve TSK'nın yurt dışına gönderilmesine karar vermek TBMM'ye aittir.

HAP BİLGİ 30

Genel ve özel af ilanına karar vermek için üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğu (360 milletvekili) gerekir.

HAP BİLGİ 31

Orman suçları genel veya özel af kapsamına alınamaz.

HAP BİLGİ 32

Anayasa'yı değiştirmek, TBMM'nin görev ve yetkileri arasındadır.

HAP BİLGİ 33

Anayasa değişikliği teklifi için üye tamsayısının en az üçte birinin (200 milletvekili) yazılı teklifi gerekir.

HAP BİLGİ 34

Anayasa değişikliğinin kabulü için üye tamsayısının en az beşte üç (360) çoğunluğunun gizli oyu şarttır.

HAP BİLGİ 35

Anayasa değişikliği üye tamsayısının üçte ikisinden (400) fazla oyla kabul edilirse Cumhurbaşkanı isterse halkoyuna sunabilir.

HAP BİLGİ 36

TBMM Başkanlık Divanı; Meclis Başkanı, Başkanvekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.

HAP BİLGİ 37

TBMM Başkanı, siyasi parti faaliyetlerine katılamaz ve Meclis'teki oylamalarda oy kullanamaz.

HAP BİLGİ 38

TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları; yazılı soru, Meclis araştırması, genel görüşme ve Meclis soruşturmasıdır.

HAP BİLGİ 39

Yazılı soru, en geç 15 gün içinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar tarafından cevaplandırılır.

HAP BİLGİ 40

Meclis soruşturması, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluklarını araştırmak için kullanılır.

HAP BİLGİ 41

Meclis soruşturması açılması teklifi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) gerekir.

HAP BİLGİ 42

Bir bakanın veya Cumhurbaşkanı yardımcısının Yüce Divan'a sevk kararı için üye tamsayısının üçte iki (400) çoğunluğu gerekir.

HAP BİLGİ 43

TBMM İçtüzüğü, Meclis'in kendi çalışmalarını düzenlediği bir parlamento kararıdır.

HAP BİLGİ 44

Parlamento kararları, kural olarak yargısal denetime kapalıdır.

HAP BİLGİ 45

TBMM İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşürülmesi ve yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararları yargı denetimine açıktır.

HAP BİLGİ 46

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) üyelerini TBMM seçer.

HAP BİLGİ 47

Kamu Başdenetçisini (Ombudsman) TBMM seçer.

HAP BİLGİ 48

Anayasa Mahkemesi'ne 3 üye seçmek TBMM'nin görevidir.

HAP BİLGİ 49

Seçimlerin yenilenmesine TBMM üye tamsayısının beşte üç (360) çoğunluğu ile karar verebilir.

HAP BİLGİ 50

Ara seçim, kural olarak her seçim döneminde bir defa yapılır.