Giriş

Osmanlı Devleti'nin XX. Yüzyıl Başları, Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecinin en kritik ve son olaylarının yaşandığı, Mustafa Kemal'in tarih sahnesine çıktığı ve I. Dünya Savaşı'na giden yolu belirleyen dönemi kapsar.

I. Yönetimsel Değişiklikler ve İç Siyasi Olaylar

İlanı: İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC) ve diğer grupların baskısıyla II. Abdülhamit tarafından yeniden ilan edilmiştir.
Önemi: Türk tarihinde ilk kez çok partili siyasi hayat başlamıştır.

Tanım: Meşrutiyet yönetimine (İttihat ve Terakki yönetimine) karşı çıkan ilk isyandır.
Bastırılması: İsyanı, Selanik'ten gelen Hareket Ordusu bastırmıştır.
Hareket Ordusu'nun komutanı Mahmut Şevket Paşa, Kurmay Başkanı ise Mustafa Kemal'dir.
Sonuçları: II. Abdülhamit tahttan indirilmiş, yerine V. Mehmet Reşat getirilmiştir. Bu olay, mevcut rejime (Meşrutiyet) karşı çıkan ilk isyan olma özelliğini taşır.

31 Mart Olayı'ndan sonra Kanun-i Esasi'de radikal değişiklikler yapılmıştır.
Değişiklikler: Padişahın meclisi açma ve kapatma yetkisi ile veto hakkı kısıtlandı. Sadrazamın görevine başlayabilmesi için meclisten güvenoyu alması zorunluluğu getirildi.

Taraflar: Osmanlı Devleti ve İtalya (Trablusgarp/Libya için).
Nedenler: İtalya'nın siyasi birliğini tamamladıktan sonra hammadde ve pazar arayışına girmesi.
Osmanlı'nın Zorlukları: Osmanlı, karadan (Mısır'ın İngiliz işgali altında olması nedeniyle) ve denizden (donanmanın yetersizliği nedeniyle) Trablusgarp'a asker ve cephane gönderememiştir.
Mustafa Kemal'in Rolü: Mustafa Kemal, Enver Paşa, Ali Fethi Bey gibi subaylar yerel halkı örgütlemek için bölgeye gizlice gönderilmiştir.
Mustafa Kemal, Derne ve Tobruk'ta (Gazeteci Şerif takma adıyla) başarılar elde etmiştir. Bu, Mustafa Kemal'in emperyalizme karşı katıldığı ilk savaş ve ilk mücadelesidir.
Uşi Antlaşması (1912): Balkan Savaşları'nın başlaması üzerine Osmanlı barış yapmak zorunda kalmıştır.
Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakıldı. Bu, Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki son toprağını kaybetmesidir.
Halk dini bakımdan Osmanlı halifesine bağlı kalacaktı (Halifeliğin siyasi gücünden yararlanma çabası).
On İki Ada, Balkan Savaşları bitene kadar geçici olarak İtalya'ya bırakıldı.
Önemli Bilgi: Dünya tarihinde savaş uçağı ilk defa bu savaşta kullanılmıştır.

Taraflar: Osmanlı'ya karşı Karadağ, Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanistan (Büyük S) ittifak kurmuştur.
Nedenler: Rusya'nın kışkırtması ve Osmanlı'nın Trablusgarp'ta savaşması.
Siyasi Sonuçlar: Ordu'ya siyasetin karışması yenilgiye neden olmuştur.
Arnavutluk, bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı'dan ayrılan son Balkan ulusu olmuştur.
Rauf Orbay, denizdeki mücadelesinden dolayı "Hamidiye Kahramanı" unvanını almıştır.
Londra Antlaşması (1913): Osmanlı'nın batı sınırı Midye-Enez hattına çekilmiştir.
Bab-ı Ali Baskını (1913): Yenilginin sorumlusu görülen Kamil Paşa hükümeti, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önde gelen isimleri (Enver, Talat, Cemal Paşalar) tarafından yapılan bir darbeyle (hükümet darbesi) indirilmiştir.

Neden: I. Balkan Savaşı'nda en çok toprağı (Doğu Trakya) alan Bulgaristan'a karşı diğer Balkan devletlerinin (Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve I. Balkan Savaşı'nda yer almayan Romanya) birleşmesidir.
Osmanlı'nın Durumu: Osmanlı, bu kargaşadan yararlanarak Edirne ve Kırklareli'yi (Doğu Trakya) geri almıştır.
"Edirne Fatihi": Bu başarının ardından Enver Paşa'ya "Edirne Fatihi" unvanı verilmiştir.
Antlaşmalar:
1913 İstanbul Antlaşması (Bulgaristan ile): Meriç Nehri sınır kabul edilerek Doğu Trakya (Edirne ve Kırklareli) Osmanlı'da kalmıştır.
1913 Atina Antlaşması (Yunanistan ile): Girit Yunanistan’a verilmiştir.

İlk Görev Yeri: Şam V. Ordu'daki ilk görevine başladı.
İlk Siyasi Faaliyeti: Şam'da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurdu.
Askeri Eğitimi: Harp Akademisi'nden Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle mezun olmuştur.
31 Mart Olayı: Hareket Ordusu'nda Kurmay Başkanı olarak görev aldı ve isyanın bastırılmasında rol oynadı.
Trablusgarp: Emperyalizme karşı ilk mücadelesini Derne ve Tobruk'ta yürüttü.
Balkan Savaşları: Balkan Savaşı sırasında Akdeniz Birleşik Kuvvetler Hareket Şubesi Müdürlüğü'ne atandı.
İlk Askeri Tatbikat: 1910'da Fransa'daki Picardie Manevraları'na (askeri tatbikat) katıldı.
Yabancı Ülke Görevi: I. Dünya Savaşı başladığında Sofya Ataşemiliterliği görevini yapmaktaydı.

Savaşa Girme Nedenleri (Osmanlı): İttihat ve Terakki'nin Alman hayranlığı, kaybedilen toprakları geri alma isteği, Turancılık düşüncesi, kapitülasyonları kaldırma isteği.
Savaşa Giriş: İngiltere'nin, Osmanlı'nın sipariş ettiği gemileri teslim etmemesi üzerine, Goben ve Breslau adlı iki Alman zırhlısı, Yavuz ve Midilli adını alarak Rus limanlarını (Sivastopol, Odessa ve Novorossiysk) topa tutmuş ve Osmanlı'yı savaşa sokmuştur.
Savaşa Girildiğinde Padişah: V. Mehmet Reşat.
Savaşa Girildiğinde Hükümet: Sait Halim Paşa hükümeti.